Wind & Water - Martijn Perdijk - Heeg  
  Home

Restauratie Jachtbotter 'Geertje'

Contact   

 
 

Jachtbotter 'Geertje' (2009)

Toen het in het begin van de twintigste eeuw door de afsluiting van de Zuiderzee steeds slechter ging met de visserij, was er nauwelijks nog emplooi voor botterbouwers. En botterwerf, van J. Kok in Huizen was echter niet voor n gat te vangen en zette zijn kennis en materieel vervolgens in om jachtbotters te bouwen. Van deze kleinere en lichtere variant van de visbotter zijn er uiteindelijk enkele tientallen gebouwd.

Restauratie Jachtbotter 'Geertje'

De 'Geertje' is in 1945 bij Kok in Huizen van stapel gelopen. De huidige eigenaar Steven de Geest zeilt er enthousiast mee met zijn gezin en zijn oudste zoon volgt een opleiding tot scheepsbouwer. Komende jaren zullen we de restauratie stap voor stap ter hand nemen.

Deze winter vervangen we het berghout aan stuurboord, wordt de steven gerepareerd en de slemphouten vervangen.

Reparatie berghout stuurboord, steven en slemphouten
Restauratie Jachtbotter 'Geertje' Restauratie Jachtbotter 'Geertje'
Half februari halen we het schip uit het water. Om te voorkomen dat het schip te veel uitdroogt willen we het schip niet langer binnen laten staan dan strikt noodzakelijk is voor de werkzaamheden.
De 'Geertje' is 11 meter lang, 4 meter breed en er moet een rolsteiger aan te pas komen om bij het berghout in de kop te slopen.
Restauratie Jachtbotter 'Geertje' Restauratie Jachtbotter 'Geertje'
Het berghout bestaat uit een lang middenstuk en in de kop en de kont een stuit. De stuiten maken we uit zware krommers uit de kruin van een grote eikenboom. Daarvoor ben ik met een mal van de stuiten naar de houthandel gereden om passende krommers uit te zoeken. In de zagerij wordt er een plaat van 18 cm uit gezaagd voor de stuit naast de voorsteven.
Restauratie Jachtbotter 'Geertje' Restauratie Jachtbotter 'Geertje'
Aan de linkerkant ligt de krommer voor de voorstuit. Die heeft de sterkste ronding en is ook het langst. Onze nieuwe kracht JW zaagt eerst een stuit voor in het achterschip uit.
In deze krommer passen twee stuiten naast elkaar. En voor de kont van de 'Geertje' en n voor wat de toekomst verder nog brengt.
Restauratie Jachtbotter 'Geertje' Restauratie Jachtbotter 'Geertje'
Het berghout moet zo pas gemaakt worden dat het tussen de bovenste gang en het boeisel in valt. Daar gaat veel tijd in zitten.
De stuit moet netjes aansluiten op het bestaande middenstuk van het berghout en voor het oog vloeiend verlopen.
Restauratie Jachtbotter 'Geertje' Restauratie Jachtbotter 'Geertje'
Restauratie Jachtbotter 'Geertje' Restauratie Jachtbotter 'Geertje'
Restauratie Jachtbotter 'Geertje'
Uit de grotere krommer halen we de stuit voor in de kop. Deze is bijna vier meter lang en 18 centimeter dik. Uiteindelijk wordt het berghout in het middenschip 14 centimeter hoog en bij de voorsteven slechts 6,5 centimeter.
Om het stuk hout precies op maat te zagen en schaven moet het een aantal maal gepast worden (op drienhalve meter hoogte). We gebruiken een kettingtakel om het stuk hout telkens naar boven te hijsen en weer te laten zakken.
De naad boven en onder het berghout is door het inwateren de afgelopen jaren aangetast. Op verschillende plekken lijmen we nieuwe latten in. Er blijft daarbij wel een breeuwnaad open.
 
We vernieuwen ook de stuurbalk in het achterschip. Omdat we de knien (met de zwarte korvijnagels) niet los konden maken zonder ze te slopen, kostte het wat passen en meten om de nieuwe stuurbalk op zijn plek te krijgen.
Stijn de Geest repareert het helmhout.
De nieuwe stuiten zullen groen geschilderd worden, maar ik zet er eerst een paar lagen kleurloze perkoleum op. Deze lak op lijnoliebasis sluit het hout niet helemaal af zodat het betrekkelijk verse hout nog kan ademen. De rest van het verfwerk wordt door de familie de Geest gedaan.