Staverse
jol HL53 de Ulft (2010/2009)
De HL53 is het schip waarop
ik ben opgegroeid. Mijn ouders kochten het schip in 1977
en sinds die tijd hebben wij vele schoolvakanties en weekenden
op het schip door gebracht. Een schip vol herinneringen
dus!
|
De jol is in 1904 bij
Strikwerda in Stavoren voor de visser Wytse Boersma
gebouwd en heeft tot 1933 vanuit Laaxum op ansjovis
gevist.
Het visserijnummer HL53, staat voor gemeente
Hemelumer-Oldeferd, waaronder Laaxum viel.
|
 |
| Nog voor de Tweede Wereld
Oorlog is het schip verkocht aan de burgemeester van Marken
die hem als pleziervaartuig gebruikte. Een aantal jaar later
is er een kajuit opgezet. Rond 1955 heeft een volgende eigenaar
het schip - met behulp van een bevriende scheepstimmerman
- gerestaureerd en de huidige kajuit er opgezet.
|
| De mal voor de 5 meter
lange gang ligt op de stam eiken. In het midden van
de plank zie je omgrensd door 2 lichte slingerende lijnen,
het hart van de boom. Dit is het stammetje uit de jonge
jaren van deze 100 jarige eik. Je kunt dit deel van
de plank niet gebruiken omdat er teveel scheuren en
noesten in zitten. |
| Najaar
2009 nemen we de HL 53 van mijn vader weer
ter hand. We willen nu de stuurboordskant
van de romp vernieuwen en hopen zomer 2010
weer te zeilen! We beginnen net boven de
waterlijn met het slopen van de eerste twee
gangen en maken een nieuwe in exact dezelfde
maat en vorm. Zo werken we in de loop van
een aantal weken naar boven toe. |
|
 |
 |
| Als er
een gang gesloopt is, maak ik een mal van
lange, smalle stroken triplex die de juiste
ronding van de nieuwe gang aangeeft. De
gangen van de HL 53 zijn vrij smal dus we
proberen meerdere gangen naast elkaar uit
de brede eiken stam te halen. |
|
| De eiken plank wordt
krom gebrand met behulp van een gasbrander. Het is de
kunst om de plank zo te verhitten dat hij slap wordt,
zonder het hout te laten verkolen. Door op specifieke
punten de plank te stutten met een lat of links of rechts
te verzwaren met lijmtangen, buigt de plank in de goede
kromming. |
| Zo rond
als een staverse jol zijn maar weinig schepen! |
|
| We klemmen
de nog warme plank zo snel mogelijk in zijn
nieuwe positie. Pas als het hout na een
paar uur helemaal is afgekoeld, maken we
de plank precies pas en kan hij vastgeschroefd
worden. |
|
| Met
nog drie gangen te gaan, beginnen we met de bovenste
gang. Deze moet namelijk eerst onder het dek geschoven
worden voordat je verder kunt gaan. De derde gang van
boven wordt de sluitgang, de laatste die vervangen wordt. |
|
Het vergt extra tijd om de bovenste gang precies pas
te maken op het oude potdek. |
| De een
na laatste gang is gebrand en koelt af.
|
|
| Een foto
vanuit het vooronder. Alle donkere spanten
zijn nog uit 1904! Je kunt mooi de zogenaamde
draaispanten zien. Deze constructie is uniek
voor een Staverse jol. De spanten staan
in het voorschip niet meer haaks op de kielbalk,
maar draaien met de bolling van de kop mee. |
|
| Nico is zeer
in zijn sas met de vooruitgang! |
|
| Alle schroefgaten
doppen we af met eiken pluggen. Straks worden
die nog met een beitel afgestoken. |
|
 |
| De eerste
mijlpaal is bereikt: het houtwerk van de
romp is klaar. Er zullen nu nog flink wat
uren in het breeuwen, rubberen en lakken
gaan zitten. |
|
|
